Ek lees gisteraand die laaste paar sketse in Kom ons sit sommer by die tafel – André le Roux en dit ontstel my so dat ek spyt is ek het ooit so ver gelees. Dis nie ‘n maklike boek nie en ek was vroeër al lus en los dit. Toe wens ek ek het.

Ek weet ons stap aan na twintig jaar in die nuwe Suid-Afrika. Ek weet die dinge van die verlede moet nou begrawe word en ons moet aanbeweeg en ophou om apartheid die skuld te gee. Ek weet al daai dinge en dis goed en reg so. Maar wat ek NIE weet nie is hoe mens vergeet van die dinge wat aan jou en joune gedoen is. Hoe groot moet mens wees om te kan vergewe en vergeet as jy weet dat jou kind, jou ma, jou man, jou geliefde doodgemartel is.

En dis nie gebonde aan ons land, ons situasie nie. Dis universeel. Mense en mag word so maklik gelyk aan BOOS.

In sy boek draai André nie doekies om nie. Hy beskryf in detail hoe iemand met ‘n draai van die slinger van ‘n ou telefoon elektries geskok word. Van ‘n wankelrige liggaam wat gedwing word om op ‘n baksteen te staan, ‘n baksteen wat net-net nie groot genoeg is vir albei voete nie, ‘n baksteen wat skuins wikkel in los sand en die man weet hy mag nie af trap nie. DIS glo nie marteling nie. Daarvoor maak die Burgerreg nie voorsiening nie.

Hy vertel van ure lank toegesluit word in ‘n sinkhok op die hitte van die dag, van opgehang word aan arms aan ‘n balk en voetsole wat ritmies geklop word met ‘n dun rottankie, van ‘n kop wat onder water of ‘n bak braaksel of urien of bloed gedompel word. Hy skryf van ‘n sandsak wat oor ‘n kop getrek word en stadig natgemaak word totdat die sak self voor die man se mond begin asemhaal, vlakker, al vlakker, tot die sak vasslaan teen sy gesig en daar nêrens meer lug deur die nat goiing kom nie. ‘n Man word geblinddoek, op ‘n dwarspaal, ‘n paar sentimeter bo die grond – maar hy is onder die indruk dat hy verdiepings ver bo die aarde en sand hang. Die duiseling loop sy hele kop vol.

Twee word in ‘n helikopter die lug in vervoer. Een is gelukkig, die keuse is lukraak, hy kom terug. Een word by die oop deur uitgestamp, om hom dood te val. ‘n Man word van sy vrou en kinders geskei en daar word gedreig dat hulle doodgeskiet gaan word. Dan kom die skote, een vir een, deur die bosse. Die man skree, hy wil praat, hy wil so graag praat dat hy amper onverstaanbaar raak. Wat laat hom dink sy vrou en kinders word regtig doodgeskiet? Dit sou mos moord wees en ons is nie moordenaars nie…

Die vindingrykheid ken geen perke of grense nie, die brutaliteit wissel, die onmenslikheid net effens. Marteling wat gepleeg word in die naam van oorlog, in die naam van die behoud van vrede, van veiligheid. Met geweld behou ons vrede?!

Om te weet jou kind of man of geliefde het in ‘n oorlog gesterf, doodgeskiet in ‘n skermutseling, ‘n skoon dood gesterf – dis nie maklik nie, maar dis verdraaglik. Want oorlog is deel van menswees. Nie dat dit reg is nie – geen oorlog is werklik geregverdig nie, want dit gaan gewoonlik oor mag en besittings en die werklikheid is dat daar eintlik genoeg is vir ons almal. Genoeg ruimte vir elke mens, elke geloof. Maar die mens is selfsugtig, suinig, inhalig, kleinsielig. Daarom is daar oorloë. Dis een ding.

Om te weet jou kind of man of geliefde is doodgemartel in ‘n “oorlog” – dis ‘n ander ding. Hoe leef mens ooit daarmee saam? Hoe vee jy die beelde uit jou kop as jy iemand gemartel het? Hoe vee jy die beelde uit jou kop as jy die marteling oorleef het? Hoe vee jy die beelde uit jou kop as jy weet jou geliefde is doodgemartel? Met sielkundige hulp? Ek glo te min.

Wie de hel kan ‘n tydsbeperking op iemand se onthou sit?

Hoekom skryf ek vandag hierdie? Is alles dan nie lankal verby nie? Is daar nie Menseregte, ‘n Geneefse konvensie, al sulke kommissies van die waarheid en versoening nie? Moenie jouself belieg nie. Marteling is nie beperk tot ‘n land of ‘n tydperk nie. Iewers word daar iemand gemartel, of dit nou vir oorlog of vrede of inligting of magsgevoel is.

Daar is verskeie soorte marteling. As jy ‘n vrou verkrag, martel jy haar. As jy ‘n kind verniel en misbruik, martel jy daardie kind. As jy iemand verneder met woorde en verkleineer en die persoon se selfvertroue afbreek tot in die grond in, martel jy daardie persoon. Die boelie op die speelgrond by die skool is ‘n martelaar in wording.

Moenie op die seepkis klim en verontwaardiging uitskree teen oorlogsmisdade terwyl jy dalk self elke dag jou eie klein dosisse marteling uitdeel aan jou medemens nie. Of toekyk hoe ‘n ander dit doen sonder om op te tree nie.

Ons wil nie betrokke raak nie.

“Die enigste ding nodig vir boosheid om te oorwin, is dat goeie mense met gevoude arms sit en toekyk en maak asof hulle niks sien nie.”

Ver weg is die suising van bande op teer. Mense wat nie wil slaap nie, nie alleen wil wees nie, nie kans sien vir stilte op die Sondag nie. Wat ry, soms sonder bestemming, sommer net ry om nie stil te staan nie. Ry sonder om te dink, ry met musiek wat hard speel, wat onthou weg raas.

Eensaam ry ‘n fietsryer, in die verswelgende hitte steeds vasberade om sy dosis oefening in te kry. Of ry omdat ook vir hom sweet in die son beter is as alleen stil te sit, selfs tussen mense.

Netnou, so oor twee ure, sal die wêreld weer wakker word. Mense sal opstaan, nat gesweet geslaap, sal stort onder koel water, sal ligte klere aantrek, sal wonder wat eet hulle vanaand, dalk sommer toebroodjies met die oorskiet middagvleis.

Sal begin dink wat trek hulle môre aan, sal handsakke en skoolsakke vir die week begin pak, sal ‘n vergete stukkie wasgoed van die draad gaan afhaal, sal spyt wees die naweek is amper verby, sal bly wees die naweek van alleenwees is amper verby, sal melankolies voel vir geen rede nie.

Skemertyd sal die deure oopgegooi word, vir koel lug om in te kom, om die warm huis af te koel. Op die stoepe sal mense sit met koue wyn of bier, muskietweerder aangesmeer, muskietafweerders wat brand. Hulle sal dink wat ‘n lieflike aand is dit, hoe jammer dat mens vroeg moet gaan slaap want môre is Maandag. Hulle sal onthou wat hulle eintlik alles die naweek wou gedoen het – nie die gras gesny nie, nie ‘n slag by ma en pa ‘n draai gemaak nie, nie die motorhuis / kombuiskaste reggepak nie.

Hulle sal sit, sommiges met Sondag-blues, ander sommer net sit. Tienuur sal hulle opstaan, besef dit raak laat, weer gaan stort, tussen koel lakens inklim, probeer slaap, slaap.

More is Maandag. Daar’s iets omtrent ‘n Sondag…

Ek is nie (en was nog nooit) ‘n baie goeie huisvrou nie, al maak ek self my huis skoon en doen dit ordentlik. Hier is nie meer kinders om groot te maak nie en nog geen teken van kleinkinders op die horison nie, so as ek koekies bak, eet ek dit self op, wat weer ‘n stryd met die skaal veroorsaak. So koekies bak is uit. Dis buitendien te warm vir bak of kook.

Ek sien uit daarna om more te gaan werk. Sowaar! Ek sien uit daarna dat my jaar regtig amptelik moet begin. Ek het baie planne vir 2012, wat eintlik oorloop in 2013 – ja doemprofete, ek glo ons sal 2013 ook nog in dans, net soos 2012 Ek wil die Camino gaan stap in 2013. Ek wil gaan sokker kyk in 2014. Ek wil ‘n boek klaar skryf in 2012. So, die vakansie houery moet nou end kry… things to do, places to go, hurry hurry hurry!

Ek lees daar by Jo-Ann (ek verlang my soms vaal na ons koffie geselsies) van kerkstories en ek onthou heeltemal ander kerkstories. Ek vermoed ek het hierdie een lank terug op my ou blog al vertel, maar wat, ek raak ouer, ek mag seker ‘n storie twee keer vertel.

My suster en ek verskil vyf jaar en kleintyd was dit nogal ‘n groot gaping. Sy was soms ‘n klein terroris en soms ‘n klein engel. So ‘n twee-vir-die-prys-van-een kind. My pa was diaken in die kerk en ons is van kleinsaf ELKE heilige Sondag kerk toe geneem, met my pa voor in die diaken bank en my ma met ons twee dogtertjies weerskante van haar in een van die voorste banke. ‘n Regte tipiese Afrikaner gesinnetjie. Natuurlik het ek jare later gerebelleer en sommer vir tien jaar lank nie kerk toe gegaan nie, maar dis ‘n ander storie.

Een Sondag word ons saamgeneem nagmaal toe, sussie was so vier jaar oud. Ons het nogal destyds ‘n dominee met rewolusionêre idees gehad, wat die ouers aangemoedig het om die kinders ook nagmaal toe te bring, al mag ons nou nie van die brood en wyn gebruik het nie.

Die eet en drinkery het nie vir sussie aangestaan nie, sy was glad nie gelukkig omdat sy nie ook brood en wyn kon kry nie. Die volgende Sondag, toe die kerk net lekker aan die gang is, maak sy haar handsakkie oop en haal haar eie stuk droë brood daaruit en begin rustig te eet daaraan. My ma, wat nog altyd die humor in enige situasie kon insien, wou haar terselfdertyd doodskaam en doodlag. My pa kon nie sy oë groot genoeg gerek kry daar uit die diaken bank nie. Hy kon ons altyd in ons spore tot stilstand bring met net hierdie woorde: “Kyk my oë.” Dan het ons geweet ons beweeg op papierdun ys.

Nie dié keer nie. Sussie eet smaaklik haar brood en kyk nie eers vir hom nie.

Na kerk is sy die leviete van Genesis tot by Openbaring voorgelees. Maar sy kon my pa lekker om haar pinkie draai en het hom net so aangekyk met haar groot blou oë en dan ‘n pak slae vrygespring. So het die erns van die oortreding haar dan ook effe verbygegaan.

My ma is ook opdrag gegee om sussie se handsak elke Sondag voor kerk te deursoek vir enige eetgoed en vir ‘n paar Sondae gaan alles toe weer heel stigtelik.

Tot die Peanut-Sondag. Ja, dis hoe dit vandag nog in ons familie bekend staan.

Waar sy die pakkie peanuts gekry het, sal vir ewig ‘n geheim bly. Dit was in die tyd wat ons nog hoed gedra het kerk toe en sy het so ‘n hoed met ‘n rekkie wat onder om die ken kom, opgehad. Net toe die dominee mooi op spoed is met sy preek,  trek sy haar hoed op dat die rekkie so dun trek en haal die pakkie peanuts onder haar hoed uit, van haar kop af. En skeur dit ewe fyntjies met haar tande oop, voordat my ma mooi besef wat aangaan.

Toe my ma vir haar begin beduie om die peanuts weg te sit, haal sy ewe mededeelsaam een peanut uit die pakkie, so mooi tussen haar twee vingertjies,  en bied dit vir my ma aan om te eet. Hoe meer my ma so tussen haar tande deur vir sussie probeer oorreed dat sy NIE peanuts wil hê nie en dat dit vir haar wat sussie is, se gatvelle beter sal wees as sy eerder die peanuts bêre, hoe meer dring sy aan dat my ma die peanut moet vat. Sy probeer dit naderhand in my ma se hand in druk, maar ma wil niks weet nie. Jare later het ek my ma gevra hoekom sy nie maar net die bleddie peanut gevat en geëet het nie, maar sy was glo heeltemal te ontstig op daardie oomblik.

Die volgende oomblik klim sussie mooi netjies pens en pootjies bo-op daai kerkbank, hou met haar een hand aan die bank se rugkant vas en vat daai peanut met die ander hand en probeer met alle geweld die peanut tussen my ma se tande deurdruk, maar my ma se kake is toe al digby klem-in-die-kaak. Die peanut spat weg en trek in die kerkgangetjie af.

Ek dog my pa styg op daar voor in die diaken bank, maar gelukkig gryp my ma vir sussie en daar trek sy af in die paadjie en uit by die deur. En arme ek moet bly sit en probeer ernstig bly!

Wat van die peanuts geword het, sal ek nooit weet nie. Vermoedelik het dit in die kerk se tuin beland. Ons praat nie daaroor nie! My ma het met sussie in die motor gaan wag en na kerk het my pa soos Batman met sy manelpak daar aangevlieg gekom en die hele pad terug plaas toe met sussie geraas. Op daardie stadium het dit nog ampertjies gelyk asof sy dalk ‘n pak slae sal kan vryspring, maar halfpad huis toe en so deur die rasery, toe gooi sussie daai hoed van haar by die motorvenster uit dat hy so trek. Toe moet my pa eers stilhou en ek moet in die stofpad afhardloop om haar hoed te gaan optel. Toe weet ek, sussie, vandag is jou gatvelle “toast”! En dit was ook so.

My pa het ons nooit eintlik slae gegee nie, maar dit was selfs vir hom net een te veel. Sussie het nooit weer kos kerk toe gevat nie

Ek het al soveel nuwejaarsvoornemens in my lewe gemaak, ek sou letterlik die pad na die hel daarmee kon plavei. Ek wil mooier, maerder, slimmer, ryker, bekwamer wees in die nuwe jaar. Ek wil interessante mense ontmoet, na ver plekke reis, my geldsake beter hanteer, meer oefen, elke dag positief wees.

As ek deur die jare al daardie voornemens nagekom het, was ek vandag een van die mooiste, maerste, rykste, geleerdste, mees interessante, mees belese en berese, positiefste mense op aarde. Kortom, ‘n wonderwerk.

Maar ek het nie en nou is ek nie. Ek is net ek, ‘n gewone mens, met gewone drome, foute, vrese, vreugdes en vriende. Ek het nie my mislukkings en teleurstellings in 2011 (of enige ander jaar) agtergelaat nie. Daar is ‘n kamer in my kop waar ek al hierdie bagasie saamdra. En dit is reg so, want dit het my gemaak wie ek vandag is.

‘n Mens met deernis vir ander mense en hulle foute. Ek probeer nog glo dat die bedelaar by die robot liewers vir hom kos as tik sal koop met die geld wat ek vir hom gegee het. Dalk koop ek my gewete skoon, omdat ek ‘n werk, ‘n motor, kos, klere en ‘n dak oor my kop het. En hy het nie.

Ek probeer nog glo daar is meer goeie as slegte mense en die wêreld gaan nog eendag ‘n beter plek wees. Ek probeer nog glo in drome en liefde en wonderwerke.

Mens kan nooit regtig op 1 Januarie van elke jaar oor begin nie. As jy ‘n verandering in jou lewe, jou omstandighede, jouself wil maak, is daar nooit ‘n beter tyd as dadelik nie. Nie Maandag, of volgende maand, of volgende jaar nie. Nou dadelik! Al begin jy met die kleinste van veranderings.

Omhels elke dag en maak die beste daarvan vir JOUSELF! Nie vir jou man, of jou kinders of jou dienskneg of diensmaagd of os of esel nie. Vir jouself. Want net as jyself ‘n gelukkiger jy is, dan sal jy die mense om jou ook gelukkig maak.

Moenie die wêreld wil versit op een slag nie, maak met klein skuifies ‘n verskil. Koop vir iemand wat honger is ‘n bord kos. Gee vir iemand wat kaalvoet is ‘n paar skoene. Gee vir iemand wat kwaai lyk ‘n glimlag. Gee vir iemand wat hartseer is ‘n drukkie. Vat jou volgende sjokolade, lekkergoed, bier of brandewyn se geld en koop vir ‘n weeskind ‘n nuwe stukkie klere. Jy gaan maerder word omdat jy nie daar die lekkergoed geëet het of daardie bier gedrink het nie en terselfdertyd gaan jy iemand anders gelukkig maak.

Die lewe dwing ‘n mens soms in rigtings en op paaie wat jy nie vir jouself sou gekies het nie. Om heeltyd te staan en huil en terugbeur na ander paaie, is net ‘n mors van tyd. Sit jou een voet voor jou ander en stap jou pad. As jy nuwe skoene nodig het vir daardie pad, koop die nuwe skoene, maar moenie huil as jy stapskoene moet koop vir jou spesifieke pad eerder as dansskoene nie. Ons kan nie almal deur die lewe dans nie, party van ons moet stap, ander moet hardloop en nog ander moet bergklim.

Dra jou skoene met grasie, loop regop, stap fier en kyk jou mede stappers reguit in die oog. Elke pad het sy eie mooi. Moenie so huil oor ‘n ander, beter, makliker pad dat jou trane jou verblind en jy nie die mooi langs jou eie lewenspad raaksien nie.

Daar is niks nuuts aan ‘n nuwe jaar nie, behalwe die jaartal. Mense gaan steeds mense bly. Verander wat jy kan verander, verbeter wat jy kan verbeter, maar ken jou eie beperkinge. Elke stukkie metamorfose help om ‘n nuwer, beter jy te maak voor dit weer 1 Januarie is.

‘n jaar om te lag, te lewe, te leer.

Vergeet van kommer, twyfel en vrees

laat liefde, vreugde en vrede ons keuse wees.

Die nuwe jaar gee vir elkeen van ons

‘n skoon boek, ‘n nuwe kans.

Maak 2012 jul mooiste jaar!

Die keer is Megan nie by om kommentaar te lewer oor taxi’s wat van agter aangestorm kom nie, maar gelukkig is die pad so vroegoggend nog redelik stil. Op Beaufort-Wes is dit net mooi tyd vir ontbyt. Na ons geeet het, is die enigste rede hoekom ek die blonde meisie oplet, omdat sy so na aan my parkeer het, dat ek byna nie my deur kan oopkry nie. Ek sien haar egter net skrams, omdat sy op dieselfde oomblik in haar VW Polo klim. Ek trek eerste uit die parkering en merk in die verbygaan op dat dit ‘n blinknuwe motor is, en dis ‘n GP registrasie nommer.

Dis nie inligting wat ek doelbewus ingeneem het nie, dis van daardie dinge wat mens raaksien en later eers weer onthou. As daar iets gebeur het.

Die iets gebeur ongeveer tien kilometer buite Beaufort. Sy moes eers petrol ingegooi het toe ek daar weg is, want sy was nie onmiddellik agter my nie. Ons is vier motors wat agter ‘n trok vashaak, ek is derde en agter my is ‘n swart Jeep. Die motor wat reg agter die trok is, het pas ‘n gaping gesien en verbygegaan en my aandag is vorentoe gevestig toe ek skielik die wit links van my gewaar. My eerste reaksie is skrik en toe ongeloof en daarna witwarm woede.

Die blond in die GP Polo het met ‘n spoed van agter die swart Jeep gekom en ons almal, die trok inkluis, aan ons linkerkant verbygegaan, anderkant die geel lyn! Sommer net so. Ek kon nie glo wat ek sien nie. In hierdie tyd word daar heeltyd gemaan teen roekelose bestuur en daar is al soveel mense dood op die pad en sy jaag so aan. As enigeen van ons ander net ‘n aks na links moes padgee vir enige aankomende verkeer, was dit ‘n gemors. Om nie eens te praat van wat sou gebeur het as die trok vir ons padgemaak het en haar dalk nie gesien het nie.

Sy is ook net verby toe gee die trok wel pad na links sodat ons ander hom verby kan steek. Ek kook nog van verontwaardiging toe ons skaars 5 kilometer verder ‘n verkeersman in sy motor langs die pad sien staan. Dis toe wat ek besluit te hel met dit en ek slaan remme aan en stop sommer dwars langs die verkeersman, klim uit en beduie vir hom van die blond met die GP Polo, wat toe reeds in die verte verdwyn het. Hy kyk my eers aan asof hy dink ek maak ‘n grap, maar toe hy sien ek verwag regtig reaksie van hom, klim hy darem in sy motor en sit haar agterna. Toe ek daar wegtrek, wonder ek of hy haar ooit gaan inhaal en verwag enige oomblik dat hy van voor af gaan kom, onverrigter sake.

Seker maklik tien kilometer verder, toe ek om ‘n draai kom, staan die flitsende blou ligte skielik langs die pad, met die wit Polo voor. Hy het haar toe wragtig gevang. Ek stop agter hulle en stap nader en is nog skaars by haar venster toe sy begin praat.

“Ek is jammer, ek is regtig verskriklik jammer. Ek het vir hom gese ek is baie jammer.”

Sy is so wit soos haar Polo geskrik en so jonk soos my eie meisiekind. Ek is sommer van voor af kwaad.

“Jy was roekeloos en dis ‘n idiotiese onverskillike ding wat jy gedoen het! Jy kom van ver af en daar le nog ‘n lang stuk pad voor jou Kaap toe. En jy ry SO, op hierdie pad. Wat de hel het jy gedink? Wat dink jy, hoe gaan jou ma en pa voel as jy verongeluk? Of ander mense se dood veroorsaak? Jy is alleen en haastig en ongeduldig, nou stel jy jou eie EN ander mense se lewens in gevaar!”

Ek steek vir haar ‘n preek van epidermiese proporsies af wat selfs die verkeersman laat luister. Toe ek stilbly, vra hy ewe of ek dink hy moet vir haar ‘n boete gee.

“Ja, ek dink beslis jy moet vir haar ‘n boete gee, sommer ‘n ordentlike een, sodat sy vir die res van haar lewe sal onthou om ordentlik te ry.”

Toe draai ek om en ek loop klim terug in my kar. Die verkeersman loop saam en vra my naam en telefoon nommer en skryf my registrasie nommer neer en vertel my ewe om my veiligheidsgordel vas te maak en veilig verder te ry. Eers so dertig kilometer voor Laingsburg haal die Polo my weer van agter in. Ek maak vir haar pad om verby te gaan, want op die langpad sal ek nooit ‘n vinniger voertuig aspris agter my vashou nie. Sy flits ewe dankie. Ek wonder of sy de hel in is vir my en of sy dalk net iewers in haar rasionele denke sal dink dat ek haar dalk, moontlik, miskien van ‘n ongeluk gered het deur haar in die bek te laat ruk. As dit my dogter was wat so onverskillig gery het, sou ek wou he dat iemand haar moet rapporteer, eerder as om haar te los totdat ‘n oordeelsfout haar of ander mense se lewens kos.

Gisteraand hoor ek op die nuus hoeveel mense al dood is op ons paaie, 39 per dag vanaf 1 Desember, en dat die regering nou wetgewing wil maak dat jou lisensie permanent opgeskort kan word vir dronk, roekelose of nalatige bestuur. Ek hoop die blond met die GP Polo het dit ook gehoor en dalk, net dalk, sal sy volgende keer dink voor sy doen terwyl sy bestuur.

En dalk sal sy eendag vir haar kinders vertel van die kwaai vrou wat haar een keer op die langpad laat besef het ‘n lewe is kosbaar en nie die moeite werd om weg te gooi net omdat jy haastig is nie.

Ons sou vanoggend 4 uur eers gery het plaas toe, Karoo toe. Gistermiddag na werk kry ek rooimiere.

“Pak. Ons ry 6 uur. Vanaand.”

“Nee, Ma! Weet jy hoe gaan die pad vanaand lyk?”

Ons ry tot op Beaufort-Wes. Daar draai ons weg Aberdeen toe. Dis ook die pad wat al die Minibus taxi’s Oos-Kaap toe vat. Ek weet Megan is reg, maar ek weet ook dat ek nie sommer geslaap gaan kry tot 3 vm toe nie, so ek kan net sowel ry en die 600 km agter die rug kry.

“Ek belowe ek sal mooi en versigtig ry. Ek sal stop op Worcester, Laingsburg en Beaufort om bene te rek en vars lug te kry. En ek sal ekstra versigtig wees vir die taxi’s”

Megan se lip trek, maar sy ken my ook al goed genoeg om te weet wanneer iets nie onderhandelbaar is nie. Ons pak en laai. Die kar is swaar gelaai, vier grootmense, tasse, geskenke, kersfeeskos. Tot op Worcester is die pad stillerig, maar by die Shell net buite Worcester tref dit my.

Dit wemel van die mense, rye by die petrolpompe, rye by die toilette, rye by die kassieres. Taxi’s met swaar en hooggelaaide sleepwaens. En ek besef die ware omvang van wat ek aangepak het, want ek is alleenbestuurder. Ek het vier mense se lewens in my hande gevat en ek stuur ‘n skietgebed na Bo. Ek onthou die woorde op my sleutelhouer: “Never drive faster than what your Guardian Angel can fly.”

Toe weet ek dat ek, spoedvraat en ongeduldige bestuurder op die beste van tye, vanaand sal moet terugstaan. Van Worcester af handhaaf ek ‘n egalige 120 km/uur. Maar as die ongeduldiges van agter kom druk, maak ek pad. As die taxi’s kom druk, ry ek stadiger en gee hulle genoeg kans om veilig verby te gaan. Hulle los my agter en as hulle rooi ligte voor my wegjaag in die donker, voel ek slegs verligting, want in hierdie tyd is alleen op die pad beter.

By Laingsburg staan meeste van die wat verby my gejaag het. Ironies hoe min tyd hulle werklik gewen het. Toe ons daar wegry, is dit weer ‘n stryd om van hulle ontslae te raak. Om agtergelaat te word. Elke keer as ‘n ander motor of taxi’s van agter kom opdruk, gee Megan lopende kommentaar. “Los hulle, Megan. Ek gaan hulle nou laat verbykom. Laat hulle solank ry en hulle ongelukke gaan maak, dan het dit klaar gebeur as ons daar verby ry en kan ons net veilig verder ry.”

Nie ver buite Laingsburg word my woorde die eerste keer waar. Die skreeuende sirenes wat van agter verby gejaag het, het ons reeds gewaarsku. Ek ry verby en hoop in my hart dat niemand ernstig seergekry het nie. En is bitter bly dat my beskermengel nog byhou. Toe ons Beaufort-Wes binne ry, jaag sirenes vir die tweede keer verby, die keer van voor af, oppad terug Kaap se kant toe, en ek weet iewers agter my is daar weereens iemand wat hierdie Kersfees gaan onthou vir al die verkeerde redes. As ek toe maar geweet het hoe diep daardie iemand se seer gaan sny.

By Beaufort draai ons regs weg. Nou is die pad stiller van ander motors, maar nou is dit ek en die taxi’s. En die pad is nouer, met geen teerstrook anderkant die geel lyn nie, net gruis. Die taxi’s klim letterlik bo-op mens, maar ek hou my ‘cool’ en ry onmiddellik stadiger en flikker vir hulle om verby te gaan. ‘n Erg oorlaaide een sorg vir ‘n paar benoude oomblikke toe sy sleepwa verby ons slinger, maar my beskermengel hou kop. Syne nie, want skaars 10 km verder le einste taxi op sy rug, aan die oorkant van die pad. Ek hou nie stil nie, want daar staan reeds drie ander langs die pad.

Uiteindelik ry ons deur die plaas se hekke, hier by een uur vanoggend. My nek is styf en my kop is seer, maar ons is veilig hier. En ek dink aan die wat nie is nie. Vanoggend hoor ek van die pa en ma en ses-jarige seuntjie wat laasnag net buite Beaufort-Wes in ‘n ongeluk was. Die pa, wat bestuur het, het aan die slaap geraak. Die ses-jarige seuntjie is dood.

Ek voel soos my oumagrootjie. Hoekom? Wat sou die doel wees van so ‘n verskriklike gebeurtenis? Hoe vergewe ‘n ouer homself OOIT vir so iets? Ek het nie antwoorde nie, net vrae. Ek ken die mense nie eers nie, maar dit voel of my Kersvreugde gesteel is. Iewers gaan ‘n familie Kersfees vir die res van hulle lewe onthou vir die hartseerste rede ooit. LEEF mens ooit weer na so iets, of OORleef mens maar net? Soveel vrae, geen antwoorde nie.

Vir julle wat nog in hierdie tye op die paaie moet gaan, dis nie nou ‘n tyd om jouself te bewys nie. Ry veilig, al moet jy pad maak, terugstaan, langer reis. Moenie hierdie Kersfees ‘n hartseer herinnering maak nie.

Dankie Here dat my Beskerm Engel bygehou het.

Ek het myself belowe die rekenaar bly by die huis. Die internet modem bly by die huis. Net genoeg klere gaan saam – blykbaar het statistiek (mmm, ek wonder wie s’n) bewys vrouens pak altyd net mooi dubbeld soveel as wat nodig is as hulle op reis gaan. So, ek gaan ‘n kleeiiin klein tassie (moet) saam vat. Want Megan se bagasie is anyway klaar 80% van wat in die kattebak kan gaan. En my ma gaan ook saam. En die geskenke moet saam. En die krismis kos (wat nog gemaak moet word). En die krismis drank (wat nog gedrink moet word).

Net die Galaxy Tab gaan saam – vir lees (en Facebook en darem so nou en dan na die blogs loer… ). En 7 Dae. Van Deon Meyer. Vir poeding.

Talk is cheap, money buys the whiskey. Dus, ek gaan nie baie praat nie. Wens julle was almal hier, dan kon ons saam whiskey drink. Of Tequila…

Op blog-vriendskappe, in die blogwêreld en in die werklike wêreld, dié van julle wat ek persoonlik ken.

Op 2011 wat op sy rug lê en 2012 wat soos ‘n groot lig voor in die wa-pad wink.

Al weet julle dit nie altyd nie… soms dra julle my. Soms, as die pad te lank word en die opdraande te swaar, dan kry ek weer brandstof en ‘n nuwe asem iewers op een van julle se blogs. Wanneer die swart kat aan my hakke kom krap, sal een van julle se swart hond hom kom opvreet. Wanneer ek lag, lag julle saam. Wanneer ek huil, troos julle. Wanneer ek kwaad of moedeloos word, praat julle my moed in of word sommer saam met my kwaad.

Dankie. Vir elkeen wat hier lees en my lewe mooier en voller maak.

Vrede vir julle gedurende die Feestyd. Ry veilig, waar julle ook al gaan, al is dit net kafee toe om die hoek.

Mooi loop, mooi maak, mooi bly.

Ciao!

Elkeen het ‘n persoonlikheid – ja, ek weet sommige mens het nie juis een nie – en elkeen het ‘n blog-persoonlikheid. Is die twee so ver verwyder van mekaar soos die Ooste van die Weste? Wel, dis nou julle kans om uit te vind of die Kouevuur eintlik ‘n Son in my kop is, en of ek eintlik nog ‘n derde persoonlikheid ook het.

Vir die volgende 48 uur kan julle enige stelling oor my maak en ek sal antwoord met Koud, Lou, of Warm. (Eerlik, natuurlik)

Go for it! Or forever hold your peace.

Ek is nie op die oomblik op ‘n goeie “space” in my kop nie. Nie omdat daar iets fout is in my lewe nie. Omdat daar meer as iets fout is met die mensdom. Mense teef en teem oor die vrou wat in China tereggestel is “net omdat” sy dwelms gesmokkel het. My goedere fok, man! Sy is so goed as ‘n moordenaar haarself. Gaan vra elke ouer wat deur die hel van dwelmverslawing met ‘n kind is of hulle dink haar straf was oordadig.

Die mens is die grootste fout van God se skepping. Hy moes by die diere opgehou het. Ja, stenig my, ek gee nie ‘n flenter om nie. Daar is NIKS op aarde gevaarlik nie, behalwe die mens. Die “Ry veilig” veldtogte se boodskap is spoed maak dood. Stront man! MENSE wat te vinnig ry maak ander mense dood. Dwelms maak dood. MENSE het daai dwelms uitgevind en vervaardig. Daar is anti-gewere veldtogte. ‘n Geweer skiet nie vanself nie. Dit het ‘n MENS se hand nodig.

Ek verstaan hoekom baie mense nie kan glo daar is ‘n God nie, want hoe kan enige God so ‘n wese skep wat die saad van vernietiging in hom ronddra. Kyk hoe lyk die wereld. En skielik wil almal in Desember sing van vrede op aarde en in die mens ‘n welbehae. Net sodat hulle weer in Januarie verder kan moor, roof, drink, ander verongeluk, hoereer, oorlog maak, kinders verkrag en mishandel? Tot volgende Kersfees.

Nee dankie. As ek vandag kon, op hierdie oomblik, sou ek my lidmaatskap van die mensdom sonder ‘n oogwink opgegee het. Ek troos myself daaraan daar is wel net soveel goeie mense as slegtes daar buite, maar soms, net somtyds, raak die mensdom vir my te veel. NOU is een van daardie somtyds.